>

ERKEN YAŞTA SPOR BOY UZATIR!

 

Çocukluk çağında boy uzunluğu, çocukların büyüme ve gelişmeleri konusunda aileleri en fazla kaygılandıran konular arasında yer alır. Çocuğun gelişiminde gerilik, metabolik bir hastalık veya uzamayı sağlayan büyüme plaklarını ilgilendiren bir hastalık olmadıkça, büyümenin tamamlanmasını beklemek gerekir.
 
Türk toplumunda ortalama boy ölçüsünün erkeklerde 1.70 cm, kadınlarda ise 1.60 cm'dir. İlkokul çağında basketbol, voleybol, yüzme gibi sporlara başlayıp devam ettiren çocukların boyunun daha fazla uzadığını görülmektedir.
 
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Gökçer Uzer soruları yanıtladı
 
Erkeklerde ve kızlarda boy uzaması nasıl oluyor?
 
Kızların boy uzaması ilk adet gördüğü tarihe kadar olur, bundan sonra boy uzaması yavaşlar, bir iki yıl içinde de durur. Erkekler kızlardan yaklaşık 2-3 yıl daha uzamaya devam eder. Erkekler ortalama 14-16 yaşına kadar, kızlar 13-14 yaşına kadar uzamaya devam eder.
 
İdeal boy nedir?
 
İdeal boyu, kişinin aile bireylerinin boy ortalamasına yakın boy ölçüsü olarak tanımlanır. Ülkemizde genel boy ortalaması erkeklerde 1.70 cm, kadınlarda 1.60 cm olarak karşımıza çıkar. Avrupa ve ABD'de bu ölçüler elbette daha farklıdır. Ailesel etkenler, çevresel faktörler kadar sporla uğraşmak da etkilidir. Ancak spora ilkokul çağında başlanması önemlidir. Eğer bir çocuk ilkokul çağında spora başlarsa boy uzaması etkilenir.
 
Boy uzamasında beslenmenin rolü nedir?
 
Büyüme ve gelişme döneminde kemiklerin kalitesinde vücuttaki kalsiyumun ve fosfatın dengesi önemli bir role sahiptir. Diyette alınan kalsiyum, fosfordan zengin besinler, büyüme ve gelişme döneminde ve ileri yaşlarda kemik kalitesinin artmasını sağlar. Boy uzamasında da genetik etkenler, beslenme, çevresel faktörlerin (spor yapma gibi) etkisi var. Çocuğun düzenli bir beslenme alışkanlığının olması, sabah, öğlen, akşam yemeklerini düzenli yiyebilmesi, her öğünde aynı beslenme tarzında değil farklı besin öğelerini alması çocukların boyunun uzamasında önemli bir etken olmaktadır.
 
Geçmiş yıllara kıyasla boyumuz uzuyor mu?
 
İnsanların statüleri, sosyal ortamları, sosyokültürel seviyeleri ve beslenme alışkanlıkları değişir. Herkesin hem fiziksel hem de mental anlamda daha güçlü olması gerekir, insanların zinde olması daha büyük önem taşıyor, bu da insanların hayatına sporun girmesi demektir. Böylelikle zaman içerisinde böyle bir yaşam tarzı ile boy ortalamamız yükselir. Boyumuz, elbette olduğu gibi kalmıyor. Kadınlarda menopozdan sonra östrojen miktarı azaldığından kemik kalitesinde bozulmalar ve kemiklerde küçük kırıklar olabilir. Omurgada oluşan bu kırıklar sonucunda yavaş yavaş eğilme (kamburlaşma) başlar. Omurgada çökme olur, kamburlaşma arttıkça boyda kısalma gerçekleşir.
 
Kısa boylu kişileri uzatmak mümkün müdür?
 
Cücelik (akondroplazi) hastalığı tanısı konmuş ve buna bağlı boy kısalıklarında, boyu 140 cm'in altında olanlarda veya estetik amaçlı olarak boy uzatması yapılır. Boy uzatmasını ameliyatla, bacaklara ve kollara özel cihazlar takarak gerçekleştirilir. Uzatmayı en sık kemiğe geçirilen teller yardımı ile kurulan ilizarov sistemi ile veya ileri yaşlarda uygulanan kemiğin içerisine yerleştirilen bir çivi üzerinden dışarıdan bacağa takılan fiksatör yardımı ile yapılır. Uzatma birkaç aşamalı olarak yapılır. Akondroplazi hastalığı olanlarda ilk başlangıcı 6-7 yaşından sonra başlayıp 2 veya 3 aşamalı olarak tamamlanır. Elbette erken yaşta başlanılan tedavi sıkıntılı bir süreç olabilir. Uzatma sırasında bacaklara yük verilmemesi ve tekerlekli sandalye ile hareket edilmesi önerilir. Uzatma tamamlandıktan sonra yavaş yavaş yük vermesine uzayan kemik kısmın durumuna göre izin verilir. Bu süre boyunca haftalık kontrollerle uzama miktarı ve uzayan kemiğin kalitesi, oluşabilecek damar sinir lezyonu, tel veya çivi dibi enfeksiyonu ve eklem hareket açıklığı değerlendirilir.
 
Erişkin yaşta da boy uzatma yapılabiliyor mu?
 
Erişkin yaşta 1.40 cm'in altındaki boylarda ve ya estetik amaçlı olarak uzatma yapılabilir. Uzatma her bir bacak kemiği için ortalama olarak 4 ila 5 cm'e kadar yapılabilir. Uzatma sırasında cihazın vücutta kalma süresi; İlizarov sisteminde her 1 cm için ortalama olarak 1 ay veya çivi üzerinden uzatmada daha az bir süre olarak hesaplanabilir. Boy uzatma sırasında ağrı, eklem sertliği, enfeksiyon, damar sinir lezyonu olur. Ağrı durumunda ağrı kesiciler kullanılabilir. Eklem sertlikleri gelişmesi önemli bir problemdir ve iyi bir fizyoterapi ile giderilmesi mümkün olabilir. Bu da hastanın daha rahat yürüyebilmesini sağlar. Düzenli yapılan kontroller, oluşabilecek enfeksiyon ihtimalini ortadan kaldırabilir.
 


yazıici

Yorumlar:







Sizin Yorumunuz:

Yorum Yaz